blog

Splitsen ‘vitaliteit’ en ‘gezondheid’ dringende noodzaak

Personeelsmanagement

Als trouwe abonnee volg ik zo goed mogelijk alle publicaties die te maken hebben met mijn vakgebied: vitaliteit, verzuim en duurzame inzetbaarheid.

Splitsen ‘vitaliteit’ en ‘gezondheid’ dringende noodzaak

Steeds vaker verwonder ik me over het door-elkaar-gebruik van de woorden ‘gezondheid’ en ‘vitaliteit’. Niet alleen journalisten verwarren deze woorden; zelfs professionals maken zich er schuldig aan. En dat terwijl de betekenis toch zo heel verschillend is. Intuïtief voelen we dat allemaal wel, het verschil. Maar… hoe zit het dan precies? En hoe schadelijk is die verwarring?

Gezondheid vs. vitaliteit

Gezondheid is de afwezigheid van ziekte. Of je ziek wordt ligt voor het grootste deel al vast in je genen. Maar een heel klein deel van de kans om ziek te worden heb je zelf in de hand. Vitaliteit zegt iets over de mate waarin iemand zich vrij voelt zijn leven zó vorm te geven dat het voor hem of haar de moeite waard is. Wetenschappelijk kun je vitaliteit beschrijven als: ‘de mate waarin aan de drie universele psychologische basisbehoeften – autonomie, binding en erkenning – wordt voldaan’.

U kent ze vast wel, die bedrijven in uw branche met die opvallend lage verzuimcijfers. Waar werknemers trots zijn op hun werkaandeel, zelden klagen en het niet in hun hoofd halen om van werkgever te veranderen. Hoe doen die bedrijven dat? Denkt u dat al die medewerkers ’s avonds aan sport doen? En gezond eten? Denkt u dat al die medewerkers meedoen aan de leefstijlinterventies die hun werkgever voor hen verzorgt? Dat ze gezellig ‘planken’ tussen de middag en fluitend de prullenbak opzoeken die nu niet meer onder hun bureau staat maar verderop in het gebouw? Nee. Te weinig bewegen is meestal niet de oorzaak van verzuim. Ook ongezond eten is niet de oorzaak van verzuim.

Andere factoren

Vaak spelen er andere factoren een rol. Onzichtbare factoren die een veel grotere invloed hebben dan bijvoorbeeld te weinig bewegen. Denk eens aan hoeveel stress het oplevert als een werkneemster zich onveilig voelt op het werk, gestigmatiseerd wordt of buitengesloten. Als zij gebrek aan erkenning ervaart of verlies aan controle over haar leven. Als een werknemer zich schaamt of ’s nachts ligt te piekeren van de geldzorgen of over zijn naasten. Allemaal voorbeelden van chronische stress. Deze werknemers hebben geen leven meer maar zijn aan het OVERLEVEN.

Denkt u dat het hoofd van iemand die gepest wordt staat naar een (verplicht) beweegprogramma met collega’s ? Of dat hij blij wordt als je hem in de lunchpauze zijn enige dagelijkse ‘gefrituurde lichtpuntje’ ontneemt?

Betuttelen helpt niet

Nee. Betuttelen helpt niet. Ieder mens, dus ook iedere werknemer, is de EXPERT van zijn eigen leven. Alleen uw werknemer zelf kan bepalen wat er voor hem of haar nodig is om van overleven weer terug naar leven te komen.

Beste preventie

De beste preventie tegen ziekteverzuim en verloop is een bedrijfscultuur creëren waarin iedere werknemer zich gezien, gehoord en erkend voelt in zowel zijn behoeften als in zijn kwaliteiten. Een bedrijf creëren waarin iedereen zich veilig voelt en zich een waardevol onderdeel voelt van het grote geheel. Met een directie en leidinggevenden die deze fundamentele psychologische principes zelf ten volle naleven en uitdragen.

Pas als een thuiszittende werknemer weer rustig slaapt, weer weet hoe hij de dag kan doorkomen en weer controle over zijn leven ervaart, zal er ruimte in zijn hoofd beschikbaar komen om weer te gaan werken. Daarna pas zal er ruimte in zijn hoofd komen om zich bezig te gaan houden met gezondheid. Vitaal is hij of zij dan immers al.

Annet van Oss, BOVV Specialist Vitaliteit & Duurzame inzetbaarheid en auteur van het boek Anders over Leven

Mis geen HR-nieuws. Registreer je nu bij PW.

De voordelen:

  • Gratis exclusieve content
  • Het laatste nieuws, actualiteiten en achtergronden
  • Need to know juridische informatie
  • Door gerenommeerde auteurs geschreven
  • Voor HR-professionals die meer willen weten

Profiel aanmaken >

Reageer op dit artikel