nieuws

Te warm of te koud: op de werkplek is het zelden goed

Personeelsmanagement

De een heeft het altijd koud, de ander altijd warm. Hele veldslagen worden uitgevochten om de zeggenschap over de thermostaat. Is er zoiets als de ideale temperatuur om bij te werken?

Te warm of te koud: op de werkplek is het zelden goed

De wetgever brandt zijn vingers niet aan de vraag wanneer het te warm of te koud is om te werken. Artikel 6.1 lid 1 van het Arbobesluit zegt alleen dat de temperatuur op de arbeidsplaats geen schade mag veroorzaken aan de gezondheid van werknemers. En is die temperatuur toch schadelijk, dan treedt lid 2 in werking: de werkgever moet zorgen voor persoonlijke beschermingsmiddelen of de werknemer de kans geven om regelmatig af te koelen of juist te ontdooien op een plek waar de omstandigheden minder problematisch zijn.

Bouwnijverheid

Het is dus vooral een kwestie van er samen uitkomen. In de bouwnijverheid gelden al jaren cao-afspraken over werken in de kou:

  • Bij een gevoelstemperatuur die lager is dan -6˚C mogen werknemers die onder deze cao vallen het werk neerleggen;
  • Om 10.30 uur volgt er een tweede meting. Is de gevoelstemperatuur dan nog steeds lager dan -6˚C, dan moet de werkgever zorgen voor passend vervangend werk of de werknemers voor die dag naar huis sturen;
  • De werknemer hoeft ook niet te werken als de werkplek door sneeuw of ijzel onbegaanbaar is of wanneer de werkgever geen persoonlijke beschermingsmiddelen beschikbaar stelt;
  • Tijdens het vorstverlet moet de werkgever het loon doorbetalen.

Kou op het werk

Het zijn zeker niet alleen de bouwvakkers die te maken hebben met lage temperaturen op de werkplek. Wie in een koel- of vriesinstallatie werkt – denk bijvoorbeeld aan werknemers in de vleesverwerkende industrie – heeft dagelijks te maken met arctische temperaturen. Volgens FNV heeft 19 procent van de Nederlandse werknemers regelmatig last van kou op het werk.

FNV volgt de bouwnijverheidsector en stelt ook dat werknemers niet hoeven te werken als het kouder is dan -6˚C. Maar de vakbond wijst erop dat ook aan werken onder minder barre omstandigheden risico’s kleven: “Bij een omgevingstemperatuur onder de 15 °C kun je je handen niet meer goed gebruiken. Dit is vervelend en soms gevaarlijk, omdat je minder nauwkeurig werkt.”

FNV vindt dan ook dat een werkgever (gratis) extra beschermingsmiddelen moet bieden, zoals warme kleding en handschoenen, wanneer de temperatuur op de werkplek lager is dan 15 °C. De consequenties heeft de werkgever voor lief te nemen: “In sommige gevallen betekent dit dat het werk niet meer goed kan worden uitgevoerd.”

Binnenklimaat op kantoor

Ook lang niet alle kantoren zijn even behaaglijk. Berucht is het voorbeeld van Facebook. Mark Zuckerberg zou erop staan dat de thermostaat nooit hoger wordt gezet dan 15 °C. Of hij dat doet om de energierekening laag te houden of omdat hij denkt dat mensen in de kou productiever zijn, vertelt het verhaal niet.

De temperatuur op de werkplek valt onder het zogenaamde binnenklimaat. Andere factoren die bepalend zijn voor het binnenklimaat zijn:

  • verlichting en de aanwezigheid van daglicht
  • luchtkwaliteit en luchtvochtigheid
  • geluid

Lees ook: Herrie op de werkvloer blijft werknemer frustreren

Signalen van een slecht binnenklimaat

Een slecht binnenklimaat kan de productiviteit tot wel 15 procent verminderen. De Werkgeversvereniging Onderzoeksinstellingen noteert in haar Arbocatalogus de meest gehoorde klachten:

  • te koud
  • te warm,
  • muffe en droge lucht
  • tocht, droge ogen
  • droge keel
  • huidklachten
  • hoofdpijn
  • hinderlijk geluid
  • suffigheid

Signalen dat werknemers lijden onder het slechte binnenklimaat zijn:

  • vaak verkouden
  • overmatig zweten bij hoge temperatuur
  • langer of vaker koffiedrinken
  • meer socialiseren dan nodig
  • laat komen en/of vroeg weggaan

Ideale temperatuur om bij te werken

Om de vraag te beantwoorden wat de ideale temperatuur is om bij te werken, wordt vaak verwezen naar twee studies. In 2006 deed de Technische Universiteit van Helsinki onderzoek naar de optimale werktemperatuur. De onderzoekers concludeerden dat de productiviteit piekt bij een temperatuur van ongeveer 22 °C.

Volgens onderzoekers van de Amerikaanse Cornell Univerity mag het nog wel een beetje warmer op kantoor. Bij een temperatuur van 25 °C typten de proefpersonen 100 procent van de tijd en hebben ze een foutmarge van 10 procent. Bij een temperatuur van 20 °C typten de proefpersonen 54 procent van de tijd en hadden ze een foutmarge van 25 procent.

Zomer en winter

Over het algemeen wordt voor kantoren vooral de zomerperiode als problematisch gezien wanneer het gaat om de temperatuur. Aangezien de meeste kantoorpanden in Nederland goed verwarmd zijn, zal het ’s winters zelden echt Siberisch zijn.

Check de werkplek

Check de werkplek

Problemen die zich dan voordoen zijn meestal lokaal: een werknemer zit naast een tochtend raamkozijn of een koude muur.
Zomers is dat anders, zeker wanneer een gevel op het oosten, westen of zuiden veel glas heeft en goede zonwering ontbreekt. Ook een glazen dak kan, zonder zonwering, op een zomerse dag het halve bedrijf hittestress bezorgen.

Lees ook: Te warm om te werken? Dit kan een werkgever doen

Zoals gezegd geeft de wetgever geen uitsluitsel over wat de ideale temperatuur om bij te werken is. Het Arboportaal geeft een aantal algemene regels voor kantoren en kleine werklokalen:

  • In de zomer is de ideale temperatuur tussen de 23 en 26˚C
  • Bij temperaturen boven de 26˚C is er sprake van een extra lichamelijke belasting en behoort men na te denken over maatregelen
  • Voor licht fysiek kantoorwerk geldt een maximum van 28˚C
  • Voor intensief lichamelijk inspannend werk geldt een maximum van 26˚C, mits er een duidelijk voelbare luchtstroom is. Zonder voelbare luchtstroom mag het niet warmer zijn dan 25˚C
  • Voor zeer lichamelijk inspannend werk geldt een maximum van 25˚C, mits er een voelbare luchtstroom is. Anders mag het niet warmer dan 23˚C zijn

Technische oplossingen

Omdat behaaglijk een subjectief concept is, zoekt TNO naar technische oplossingen. Samen met partners ontwikkelde TNO een prototype van een bureau waarin twee verwarmingselementen zijn verwerkt, schrijft Facto. Als de medewerker het koud heeft, verwarmen die elementen zijn handen en bovenbenen. Heeft hij het juist te warm, dan schakelt hij het ventilatiesysteem in. Zo regelt de medewerker zijn eigen werkklimaat.

Volgens Marleen Spiekman, senior scientist bij TNO, is de persoonlijke klimaatwerkplek niet alleen fijn voor de werknemers die het te warm of te koud vinden in de kantoortuin. Het is ook een manier om te bezuinigen op de energierekening. “In de winter kun je de verwarming op centraal niveau wat lager zetten. Mensen die het snel koud hebben, zullen dan op lokaal niveau bijverwarmen. Maar als die mensen er een dag niet zijn, is dat natuurlijk niet nodig, en bespaar je netto veel energie.”

Vond je dit artikel interessant? Mis niets en maak nu een gratis PW. profiel aan! De voordelen:

  • Het laatste nieuws, actualiteiten en achtergronden
  • Need to know juridische informatie
  • Door gerenommeerde auteurs geschreven
  • Voor HR-professionals die meer willen weten

Profiel aanmaken >

Reageer op dit artikel