nieuws

Wat is de schade van werkloosheid?

Arbeidsrecht

Wat is de schade van werkloosheid?

Een schadevergoeding voor kennelijk onredelijk ontslag dient zo veel mogelijk gebaseerd te worden op de werkelijk door de werknemer te lijden schade, zoals de lengte van de verwachte werkloosheid. Maar hoe bereken je dat?

Kennelijk onredelijk ontslag is geen vorm van beëindiging van een arbeidsovereenkomst, maar een kwalificatie die aan een beëindiging door opzegging gegeven kan worden. Het begrip “kennelijk onredelijk” wordt in de wet niet gedefinieerd, maar wordt door de rechter ingevuld. In de praktijk wordt op de volgende gronden een beroep gedaan: 1. opzegging zonder reden of met een valse of voorgewende reden; 2. de gevolgen zijn voor de werknemer te ernstig in vergelijking met de belangen die de werkgever bij beëindiging heeft (het zogenoemde gevolgencriterium); 3. opzegging geschiedt na twee jaar arbeidsongeschiktheid.

Berekeningsmethode
Als een werknemer schadevergoeding wegens kennelijk onredelijk ontslag vordert, moet de schadevergoeding worden begroot. Partijen mogen bij de berekening niet aanhaken bij de kantonrechtersformule. Bovendien mag alleen een vergoeding worden toegekend, als de werkgever zich voorafgaand aan het ontslag niet als goed werkgever heeft gedragen. Dit heeft de Hoge Raad naar aanleiding van een aantal arresten uit 2009 en 2010 bekend gemaakt.

De begroting moet zo veel als mogelijk is worden gebaseerd op de door de werknemer werkelijk te lijden schade. Dit betekent onder meer dat zo nauwkeurig mogelijk berekend moet (kunnen) worden hoe lang de verwachte werkloosheidsduur van de werknemer zal zijn. Ruim een jaar geleden werd door het Hugo Sinzheimer Instituut van de Universiteit van Amsterdam de website Hoelangwerkloos.nl gelanceerd. Met behulp van een berekeningsmethode is het mogelijk een redelijke schatting te maken van de duur van de werkloosheid van een ontslagen werknemer en daarmee van de schade, die een werknemer lijdt als gevolg van zo’n ontslag. Op de website kan ook de verwachte werkloosheidsduur in dagen en de kans op het vinden van ander werk worden berekend. De duur van de werkloosheid is overigens niet de enige relevante berekeningsfactor. Van belang zijn ook de aard en ernst van de tekortkoming van de werkgever, de duur van het dienstverband, de leeftijd, arbeids(on)geschiktheid en dergelijke.

We zijn nu een jaar later en gebleken is dat de website door kantonrechters regelmatig als uitgangspunt wordt genomen bij de berekening van de schadevergoeding. Twee zaken worden besproken.

Zaak 1. Kantonrechter Hoorn
Een in 1955 geboren werknemer is sinds 20 mei 1985 in dienst van een werkgever en op laatst werkzaam als (machinaal) productiemedewerker. De werkgever heeft het UWV toestemming verzocht de arbeidsovereenkomst met de werknemer wegens bedrijfseconomische gronden op te zeggen. Het UWV heeft de werkgever op 22 februari 2012 een ontslagvergunning verleend, waarna de arbeidsovereenkomst met de werknemer tegen 1 juni 2012 opgezegd. De werknemer heeft geen vergoeding toegekend gekregen. De werknemer is van mening dat er sprake is van kennelijk onredelijk ontslag en vordert voor de kantonrechter een schadevergoeding van € 30.000, –

De kantonrechter
De kantonrechter oordeelt dat niet is gebleken dat de arbeidsovereenkomst is opgezegd onder opgave van een voorgewende of valse reden. De werkgever heeft de arbeidsovereenkomst opgezegd omdat de arbeidsplaats van de werknemer vanwege bedrijfseconomische redenen is komen te vervallen. Het staat immers vast dat de hele machinale productieafdeling waar de werknemer werkzaam was, is opgeheven, waardoor zijn functie is vervallen. De kantonrechter oordeelt dat het ontslag kennelijk onredelijk is vanwege de (ernstige) gevolgen ervan voor de werknemer.
In de ruim 27 jaar dat de werknemer in dienst is geweest, heeft hij steeds goed gefunctioneerd. Aan hem is geen vergoeding voor het ontslag toegekend. Verder zijn van belang de leeftijd van de werknemer (57 jaar), een eenzijdig arbeids- en opleidingsverleden en heeft en dat voldoende is aangetoond dat hij naar verwachting niet op korte termijn een andere baan zal vinden. De werkgever heeft zich ook niet als goed werkgever gedragen door de werknemer geen outplacement of een andere vorm van begeleiding aan te bieden. Alles bij elkaar genomen oordeelt de kantonrechter het ontslag kennelijk onredelijk. Er is niet gebleken dat de financiële situatie van de werkgever zo slecht is dat de werknemer geen schadevergoeding toegewezen kan worden. De schade wordt begroot op het verlies aan inkomen dat de werknemer zal lijden over de redelijkerwijs te verwachten periode van werkloosheid na zijn ontslag. Concreet bestaat deze schade uit het verschil tussen het laatstgenoten salaris van werknemer en de WW-uitkering. Bij de bepaling van de periode waarover de werknemer naar verwachting werkloos zal zijn, is de kantonrechter uitgegaan van de door de werknemer overgelegde gegevens, die zijn ontleend aan de site www.hoelangwerkloos.nl. Niet alleen de verwachte periode van werkloosheid (5 maanden), maar ook de relatief geringe kans op uitstroom naar een baan (26%) spelen volgens de kantonrechter hierbij een rol. De kantonrechter verdubbelt het aantal werkloosheidsdagen en gaat daarom uit van een verwachte werkloosheidsduur van 10 maanden in plaats van 5 maanden.

Zaak 2. Kantonrechter Enschede
Een werkgever heeft een ontslagvergunning aangevraagd voor vijf medewerkers die in de civiele sector van het bedrijf werken. Het UWV WERKbedrijf heeft naar aanleiding van de aanvragen nadere informatie aan de werkgever gevraagd. De werkgever heeft aangegeven dat er onvoldoende civiel werk is in de portefeuille en het een strategische keuze is om het civiele werk niet verder te laten gaan. De werknemer en zijn vier collega’s hebben de juistheid van die onderbouwing gemotiveerd bestreden. Bij tussenvonnis is de werknemer opgedragen te bewijzen dat aan de opzegging een valse reden ten grondslag heeft gelegen. De procedure is gevoegd behandeld met de zaken van de vier collega’s van de werknemer. De vijf getuigen zijn ten behoeve van alle vijf de procedures gehoord.

De kantonrechter
De kantonrechter oordeelt dat de werknemer in de hem gegeven bewijsopdracht is geslaagd. Het staat vast dat het grootste deel van de werkzaamheden niet is komen te vervallen en de werkgever dit ten tijde van de ontslagaanvraag al wist. Dit betekent dat er sprake is van kennelijk onredelijk ontslag, omdat de werkgever het UWV niet goed, of in ieder geval niet volledig heeft geïnformeerd en vervolgens wel gebruik heeft gemaakt van de ontslagvergunning. De kantonrechter stelt vervolgens de door de werkgever te betalen vergoeding vast. Hierbij maakt hij gebruik van de rekenmethode, die toegankelijk is op de website hoelangwerkloos.nl. De schade wordt begroot op € 15.000, -. Vanwege de grote mate van verwijtbaarheid aan de kant van de werkgever komt er een immateriële schadevergoeding van € 5.000, – bovenop.

Tot slot
Een jaar geleden bracht de Kring van Kantonrechters naar aanleiding van een op 1 november 2012 gehouden vergadering een persbericht uit. Hierin gaf de Kring aan dat besloten is geen aanbevelingen vast te stellen voor vergoedingen wegens kennelijk onredelijk ontslag na afgifte van een ontslagvergunning door het UWV WERKbedrijf. De reden hiervoor waren de plannen van het kabinet voor het ontslagrecht. De Kring was wel enthousiast over de berekeningsmethode van de website.

Let wet, de methode is uiteraard niet zaligmakend en biedt nog steeds ruimte voor differentiatie. En zo hoort het natuurlijk ook; elke situatie is immers uniek.

 Bronnen:
hoelangwerkloos.nl
Zaak 1. Kantonrechter Hoorn, 17 juni 2013, JAR 2013/187 

Zaak 2. Kantonrechter Enschede, 7 mei 2013, JAR 2013/168

Auteur: Mr.drs. Pauline Maarsen

Dit artikel is eerder gepubliceerd op hrbase.nl

TIP! Meer informatie over actuele wet- en regelgeving op arbeidsrechtelijk gebied, vindt u in de Praktijkgids Arbeidsrecht 2013. Klik hier voor meer informatie

Reageer op dit artikel