nieuws

Geen toekomst voor robotbelasting

Instroom

Om het effect van robotisering op de werkgelegenheid op te vangen, wordt gesuggereerd een robotbelasting in te voeren. Het is echter onduidelijk of een dergelijke robottax het gewenste effect heeft. Dat hangt zeer af van de gemaakte veronderstellingen over de arbeidsmarkt.

Geen toekomst voor robotbelasting

In de afgelopen jaren zijn er verschillende studies geweest naar het effect van automatisering en robotisering op de werkgelegenheid. Sommige studies suggereren dat wel de helft van alle banen kan verdwijnen door robotisering. Andere studies geven aan dat het om een beperkt aantal banen zal gaan. Volgens een OESO-studie uit 2018 wordt in Nederland 11,4 procent van de bestaande banen op termijn bedreigd door automatisering. Daarbij lopen banen met veel routinematige taken het meeste risico, aangezien die het eenvoudigst te automatiseren zijn. Het verlies aan banen zou onder andere grote gevolgen hebben voor de financiering van het socialezekerheidsstelsel. Een robotbelasting zou een oplossing bieden.

Robottax

Door invoering van een zogenaamde robottax (een belasting op kapitaal dat routinematig werk vervangt) zou dit opgevangen kunnen worden, zo is de redenering. Het Centraal Planbureau heeft dit onderzocht en komt in de Macro Economische Verkenning 2019 tot de conclusie dat belasting op robots geen oplossing is. Hoewel deze conclusie niet ‘keihard‘ is. Immers, de economische effecten van een robotbelasting zijn sterk afhankelijk van de gemaakte veronderstellingen over de arbeidsmarkt, zo nuanceert het CPB. Bij vervanging van routinematig werk worden de inkomensverschillen groter. Echter, in Nederland worden vooral banen in het middensegment (bijvoorbeeld administratieve banen) weggeautomatiseerd. En dan is het effect van een belasting op robots onduidelijk.

Werkgelegenheidseffecten onduidelijk

Ook het effect op de werkgelegenheid is niet eenduidig. Zo kan robotisering ook leiden tot een toename van werkgelegenheid. Uit diverse studies, waaronder een studie van de American Economic Association, blijkt dat juist meer nieuwe banen kunnen ontstaan.

Praktische bezwaren invoering robotbelasting

En dan zijn er nog praktische bezwaren voor het invoeren van de robotbelasting. Want wanneer leidt een robot tot banenverlies? Met andere woorden, wat is de grondslag voor de belasting? Het is heel lastig om robots en andere arbeidsbesparende investeringen te onderscheiden van niet-arbeidsbesparende investeringen. Ook zouden bedrijven uit Nederland ‘weggejaagd’ kunnen worden als een dergelijke belasting hier wordt ingevoerd, en in andere landen niet.

Reageer op dit artikel