artikel

6 methoden om leerresultaten te evalueren

Personeelsmanagement

De beste manier om een uitspraak te doen over leerresultaten, is door iemand zijn bekwaamheid in de praktijk te laten demonstreren: een proeve van bekwaamheid.

6 methoden om leerresultaten te evalueren

Voor een proeve van bekwaamheid is het goed om een combinatie van verschillende evaluatiemethoden te gebruiken. Door gebruik te maken van een mix van evaluatievormen en -momenten, krijgt u een zo compleet mogelijk beeld van de bekwaamheden die de lerende heeft ontwikkeld. Sommige methoden lenen zich immers meer voor het meten van kennis, terwijl andere gericht zijn op het zichtbaar maken van aanwezige vaardigheden. Door een combinatie te gebruiken van meerdere evaluatiemethoden vergroot u de kans dat alle aspecten van de bekwaamheden tijdens de evaluatie aan bod komen.

Hieronder treft u een overzicht van verschillende methoden voor het evalueren van resultaten en de voor- en nadelen van de verschillende evaluatiemethoden.

Arbeidsproef

Tijdens de arbeidsproef gaat een lerende in de werkpraktijk, onder normale omstandigheden, aan de slag met een opdracht. Eén of meer beoordelaars observeren de lerende op het gedrag en het gehanteerde proces tijdens de uitvoering van de opdracht.

Voordelen:

  • Realistisch en representatief: beoordeling van gedrag in meest natuurgetrouwe vorm.
  • Hoge acceptatiegraad lerenden en beoordelaars.

Nadelen /aandachtspunten:

  • Afname en beoordeling kan veel tijd in beslag nemen.
  • Elke situatie is anders. Daardoor alleen globale beoordelingscriteria mogelijk. Doet dus groot beroep op deskundigheid beoordelaar.
  • Je observeert direct of de lerende het beoogde gedrag laat zien.

Criteriumgericht interview

Een criteriumgericht interview is een individueel vraaggesprek waarin de beoordelaars doorvragen over kennis die zij niet hebben kunnen zien, of over het waarom achter het handelen. Het criteriumgericht interview wordt vaak ingezet na een arbeidsproef en bij een portfolio.

Voordelen:

  • Lerende toont aan bewust bekwaam te zijn.
  • Handig bruikbaar in combinatie met directe observatie van het handelen van de lerende (arbeidsproef).

Nadelen /aandachtspunten:

  • De lerende moet goed kunnen verwoorden wat overwegingen waren bij keuzes en dilemma’s (taalvaardigheid).
  • Doet een beroep op het visueel geheugen van de lerende.

Simulatie

Bij een simulatie gaat het om een opdracht die de lerende uitvoert in (deels) gesimuleerde situaties: in een trainingslocatie of in de werkpraktijk met gesimuleerde elementen. Er zijn verschillende simulaties mogelijk, zoals een computersimulatie, simulator of een acteurssimulatie/rollenspel.

Voordelen:

  • Mogelijkheid om relevant gedrag uit te lokken in kritische, complexe werksituaties.
  • Mogelijkheid om een veilige situatie te creëren voor de lerende, maar ook voor de klant of patiënt.
  • Condities voor iedereen gelijk en bewust te beïnvloeden.
  • Mogelijkheid om vooraf duidelijke criteria te formuleren; daardoor ook gemakkelijker te beoordelen.

Nadelen/ aandachtspunten:

  • Minder levensecht dan arbeidsproef.
  • Vraagt veel tijd voor voorbereiding en uitvoering en kan duur zijn (inzet acteurs, apparatuur). Een eenmaal beschikbare simulator werkt wel efficiënt.

Casus

De lerende bedenkt een aanpak voor een casus uit de werkpraktijk. Hierbij staan het oplossen van een probleem, besluitvorming en gebruik van vakkennis centraal. De lerende moet laten zien dat hij weet hoe te handelen.

Voordelen:

  • Mogelijkheid om grotere groepen tegelijk te ‘bedienen’, dus efficiënt.
  • Expliciet aandacht voor het cognitieve proces van de lerende en het gebruik van verworven vakkennis.

Nadelen/ aandachtspunten:

  • Weten hoe je iets moet doen is geen garantie dat je het in de praktijk ook zo gaat doen.
  • Vraagt om een actueel bestand aan cases.

Kennistoets

Bij een kennistoets beantwoordt de lerende vragen die een beroep doen op zijn (feiten)kennis. Een kennistoets kan zowel op mondeling, op papier als met behulp van een computer worden afgenomen.

Voordelen:

  • Expliciet aandacht voor de kennis die nodig is om met verstand van zaken te handelen.
  • Relevant voor werksituaties waarin parate kennis en het reproduceren daarvan een belangrijk element is.
  • Elke lerende doet dezelfde toets.
  • Goed bruikbaar voor reken- en analysewerkzaamheden.

Nadelen/ aandachtspunten:

  • Accent op reproductie en onthouden.
  • Niet zeker of lerende de gereproduceerde kennis ook kan toepassen in werksituaties.
  • Weinig natuurgetrouw, nogal schools.

Leestip!

Leestip!

Portfolio

De lerende verzamelt bewijsmaterialen die aantonen dat hij/zij over bepaalde bekwaamheden beschikt, denk daarbij aan producten, videofilmpjes, ontvangen feedback, et cetera. Eventueel bespreekt de begeleider de bewijzen met de lerende in een portfoliogesprek (toelichting en verantwoording).

Voordelen:

  • Bevordert zelfsturing van de lerende en eigen verantwoordelijkheid voor het aantonen van bekwaamheid.
  • Werkt motiverend.
  • Vraagt beperkte extra inspanning; bewijsmaterialen komen meestal voort uit het reguliere werk.

Nadelen/ aandachtspunten:

  • Soms lastig om directe bewijzen te verzamelen waarin gedrag van de lerende zichtbaar is, (zoals videobeelden), vanwege privacy of organiseerbaarheid.
  • Lage betrouwbaarheid vanwege moeilijk controleerbare condities.
  • Gevaar van ongestructureerde en omvangrijke portfolio’s.

 

De tekst in dit artikel is afkomstig uit het boek Opleidingskunde.

Reageer op dit artikel