nieuws

Opleiden voor de buren. Wie durft?

Personeelsmanagement

Opleiden voor de  buren. Wie durft?

Bedrijven streven naar interne én externe mobiliteit van hun medewerkers. Maar wie durft er op te leiden voor de buren?

“Veel werknemers, zeker wanneer ze wat ouder zijn, hebben het klassieke psychologische contract in hun hoofd: je treedt in dienst, je biedt jouw inspanningen en loyaliteit en in ruil daarvoor heb je een baan voor het leven”, zegt Robert Boulogne, manager P&O beleid van verzekeraar Achmea. “Livelong employment is echter achterhaald. Wat wij als Achmea expliciet maken is dat dat oude psychologische contract aan herziening toe is. De kern van die herziening is duurzame inzetbaarheid. We willen nog steeds graag een duurzame relatie, willen nog steeds een vast contract aanbieden, maar functies komen en verdwijnen en daar moet je je personeelsbeleid op aanpassen.”

Achmea is nog niet zo ver dat de organisatie een streep haalt door de huidige ontslagvergoedingen omdat boventallige medewerkers zo goed zijn opgeleid dat zij makkelijk ander werk vinden. Maar de relatie tussen investeringen in opleidingen en personeelsontwikkeling enerzijds en sociaal plannen en vertrekregelingen anderzijds is wel een interessante, vindt Boulogne. “Grote organisaties als Achmea krijgen steeds meer de kenmerken van een onderwijsinstelling; als je bij ons weggaat, moet je een betere positie hebben op de arbeidsmarkt dan voor je kwam. Als je dan zou besluiten om een lagere ontslagpremie te bieden – maar dat is iets wat wij eerst willen bespreken met de medezeggenschap en vakbonden – dan is dat geen besparing. Je verandert kosten in investeringen.”

Freerider
Harm van Lieshout, als lector Flexicurity verbonden aan het Kenniscentrum Arbeid van de Hanzehogeschool Groningen, deed voor zijn proefschrift onderzoek naar de opleidingsinvesteringen in Nederland, Duitsland en de Amerikaanse staat Wisconsin. Hij spreekt van het freeriderprobleem, waarbij een werkgever die werknemers breed opleidt het risico loopt dit te doen voor de concurrent die zelf geen opleidingsinvesteringen doet en het zich daardoor kan veroorloven om een hoger loon te bieden.

Van Lieshout: “Het gaat om zaken die heel diep zijn ingebed in bedrijven. Als je in een omgeving zit waar iedereen alleen maar kan overleven met hooggeschoold personeel, dan kan de situatie best lang stabiel blijven bestaan. Maar als je ergens zit waar alleen laaggeschoold personeel is, dan wordt de situatie moeilijker. Want iemand moet beginnen met scholing en daarvoor hoge kosten maken. Je wilt dan waarschijnlijk niet gelijk meer salaris bieden. En dat maakt het makkelijker voor de concurrent die wel wat meer kan betalen voor de werknemer die nu meer kan dan de anderen.”

Aantrekkelijker
Peter Lammerschop, zelfstandig trainer en consultant op het gebied van employability, outplacement en duurzame inzetbaarheid, werkte tot vorig jaar als hoofd Expertisecentrum Externe Arbeidsmarkt voor ABN Amro. In die functie was hij er verantwoordelijk voor dat boventallige werknemers werden geholpen bij het vinden van een nieuwe functie buiten de bank. Hij constateert dat het voor werkgevers wel eens voordelig zou kunnen zijn om te investeren in de arbeidsmarktwaarde van de medewerkers. “Als je investeert in medewerkers kunnen ze anders weg, met meer kans op een nieuwe baan, maar zijn ze ook vaker inzetbaar in een andere functie binnen de eigen organisatie. Maar het maakt je ook aantrekkelijker als werkgever wanneer bekend is dat je investeert in mensen.”

Langetermijnvisie
Daphne van den Broek, senior consultant en psycholoog bij Right Management, pleit voor langetermijnvisie, maar vindt dat bedrijven nog veel te weinig nadenken over de arbeidsmarktpositie van werknemers. “Als je weet dat je een groep veertigplussers in dienst hebt die zware fysieke inspanningen verricht, dan moet je er over nadenken hoe die klaar wordt voor de arbeidsmarkt.”

Door al aan de voorkant te kijken naar welke groepen kwetsbaar zijn, is het duidelijk in wie meer geïnvesteerd moet worden wanneer het wel tot boventalligheid en een sociaal plan komt, zegt Van den Broek. “Er liggen heel veel kansen, maar ik zie heel veel slechte sociaal plannen met goed bedoelde budgetten.”

Lees het volledige artikel in PW De Gids, editie april 2013

Reageer op dit artikel