nieuws

Slapend dienstverband ontbonden: belang werknemer weegt zwaarder [rechtspraak]

Arbeidsrecht

Opnieuw heeft een rechter geoordeeld dat het in stand houden van een slapend dienstverband slecht werkgeverschap kan zijn. De kantonrechter van de Rechtbank Gelderland verwees daarbij nadrukkelijk naar de Wet compensatieregeling transitievergoeding (WCT) die op 1 april 2020 van kracht wordt.

Slapend dienstverband ontbonden: belang werknemer weegt zwaarder [rechtspraak]

Onder de huidige wet staat niets een werkgever in de weg wanneer hij besluit een blijvend arbeidsongeschikte werknemer op de loonlijst te laten staan. Eerder oordeelden rechters in vergelijkbare gevallen dan ook dat een werknemer ontbinding van de arbeidsovereenkomst door de werkgever niet kan afdwingen door een beroep te doen op de verplichting tot goed werkgeverschap. Werkgevers maakten er geen geheim van het oneerlijk te vinden dat ze na twee jaar doorbetaling tijdens ziekte ook nog in de buidel moesten tasten voor de transitievergoeding.

Slapende dienstverbanden onwenselijk

Omdat de wetgever het fenomeen slapende dienstverbanden onwenselijk vindt, is de Wet compensatieregeling transitievergoeding in het leven geroepen. Onder deze wet kunnen werkgevers die na 1 juli 2015 een transitievergoeding hebben betaald aan een werknemer die twee jaar ziek is geweest, hiervoor met terugwerkende kracht compensatie aanvragen bij het UWV. De uitkeringsinstantie betaalt deze compensatie uit het Algemeen Werkloosheidsfonds (Awf). De WCT treedt op 1 april 2020 in werking.

Argumenten voor slapende dienstverbanden

Werkgevers die ondanks de terugwerkende kracht van de WCT weigeren om een arbeidsovereenkomst met een duurzaam arbeidsongeschikte werknemer te ontbinden, hebben daar verschillende argumenten voor:

  • De transitievergoeding is bedoeld om de overgang van werk naar werk te versoepelen. Duurzaam arbeidsongeschikte werknemers doorlopen doorgaans geen transitie van de ene baan naar de andere;
  • Wanneer werkgevers massaal een beroep doen op het Awf voor het compenseren van de transitievergoeding, dan bestaat het risico dat de premie wordt verhoogd;
  • Ook in de WCT staat niet dat werkgevers verplicht zijn het slapende dienstverband op te zeggen en de transitievergoeding te betalen.

Nieuwe jurisprudentie door WTC

Sinds de WTC op 11 juli 2018 tot stand is gekomen, oordelen sommige kantonrechters anders over de slapende dienstverbanden. Een voorbeeld is de uitspraak van de Rechtbank Den Haag waar de kantonrechter op 28 maart stelde dat het in stand houden van een slapend dienstverband strijdig kan zijn met goed werkgeverschap. ‘Kan zijn’ is hierbij een belangrijke nuance. Volgens de kantonrechter hangt het af van de omstandigheden van het geval of een werkgever zich schuldig maakt aan slecht werkgeverschap.

In de zaak van maart ging het om de directeur van een zorginstelling die door kanker volledig en blijvend arbeidsongeschikt was geworden. Door haar ziekte had zij geen enkele kans meer om ooit weer aan het werk te gaan. Bovendien was zij eerder al ontslagen als statutair directeur. Hierdoor was haar arbeidsovereenkomst volgens de voorzieningenrechter een lege huls geworden. De werkgever had geen enkel ander belang bij het laten voortduren van de arbeidsovereenkomst dan een financieel belang.

Lees ook: Slapend dienstverband is slecht werkgeverschap

Hoge Raad

Door verschillende kantonrechters wordt verschillend geoordeeld over de vraag of het in standhouden van slapende dienstverbanden slecht werkgeverschap is. Ook sinds de totstandkoming van de WTC. De kantonrechter in Roermond heeft daarom vragen gesteld aan de Hoge Raad in de hoop meer duidelijkheid te krijgen. De uitspraak van de Hoge Raad wordt in het najaar van 2019 verwacht.

Lees ook: Slapende dienstverbanden: rechter vraagt Hoge Raad om duidelijkheid

Spoedeisend belang

In de meest recente zaak gaat het om een receptioniste die al sinds 1984 in dienst is van Menzis. In 2015 meldt zij ziek. In 2017 oordeelt het UWV dat er geen zicht is op herstel van de werknemer en zij krijgt daarom een volledige IVA-uitkering. Zij vraagt haar werkgever meermaals om haar arbeidsovereenkomst te ontbinden en haar de wettelijke transitievergoeding te betalen. Na een dienstverband van 35 jaar is dat een behoorlijk bedrag.

Menzis weigert haar verzoek te honoreren. De verzekeraar wil het dienstverband van rechtswege laten eindigen op 18 november 2019. Op deze datum bereikt de werknemer de pensioengerechtigde leeftijd en heeft zij geen recht meer op een transitievergoeding. Het spoedeisend belang van de werknemer in deze zaak is daarom volgens de kantonrechter te groot om op de uitspraak van de Hoge Raad te wachten.

Geen verplichting, maar ook geen vrije keus

De kantonrechter wijst erop dat ook in de WTC niet staat dat werkgevers verplicht zijn slapende dienstverbanden te beëindigen. Dat neemt volgens haar niet weg dat onder omstandigheden het ‘niet opzeggen’ van de arbeidsovereenkomst en het ‘niet uitbetalen van de transitievergoeding’ in strijd kan zijn met wat van een goed werkgever verwacht mag worden (artikel 7:611 BW).

Als ‘niet-opzeggen’ en daarmee het ‘niet-betalen van de transitievergoeding’, ondanks de bedoeling van de wetgever en de mogelijkheid van compensatie, steeds ter vrije keus van de werkgever zou staan, bestaat het risico dat het recht op een transitievergoeding voor duurzaam arbeidsongeschikte werknemers illusoir wordt, zo stelt de kantonrechter in haar vonnis.

Bij gedeeltelijk arbeidsongeschikte werknemers zal dat risico waarschijnlijk kleiner zijn omdat werkgevers dan veelal wel belang bij opzegging hebben. Bij het voortduren van de arbeidsovereenkomst blijft de re-integratieverplichting bestaan. De werknemer kan zich, bij eventuele verbetering van zijn situatie, weer ‘aan de poort’ melden. Dat risico willen werkgevers door de arbeidsovereenkomst op te zeggen veelal uitsluiten.

Belangenafweging

In dit geval vindt de kantonrechter dat het niet opzeggen van de arbeidsovereenkomst en het niet-betalen van de transitievergoeding in strijd is met goed werkgeverschap.

De werknemer heeft een ernstige en progressief verlopende ziekte. Er is met de huidige medische stand van zaken geen zicht op herstel of zelfs maar verbetering. Door haar ziekte is de vrouw in een groot sociaal isolement beland. Zij heeft daarom een groot belang bij opzegging van de arbeidsovereenkomst door Menzis omdat zij dan aanspraak heeft op de transitievergoeding. Het belang dat Menzis heeft bij het niet hoeven opzeggen en het niet hoeven betalen van de transitievergoeding, weegt naar het oordeel van de kantonrechter minder zwaar dan het belang van  haar aanspraak op de transitievergoeding.

Opleiding

Opleiding

Hogere premie

De kantonrechter toont zich niet gevoelig voor het argument dat Menzis een (indirect) financieel belang heeft bij het niet betalen van de transitievergoeding omdat de door werkgevers te betalen premie voor het Awf, in de toekomst mogelijk wordt verhoogd als er veelvuldig een beroep de compensatieregeling wordt gedaan. Dat de compensatie ten laste van het collectief van werkgevers komt is een welbewuste keuze van de wetgever. Dat kan dan redelijkerwijs niet als ‘tegenargument’ worden gebruikt.

Bovendien is de premieverhoging die de compensatieregeling met zich brengt, vooralsnog begroot op structureel 0,1 procent van de huidige premie. Dit kan niet als een zodanig financiële last worden aangemerkt, dat dit Menzis een zwaarwegend belang geeft voor het niet betalen van de transitievergoeding.

De kantonrechter draagt Menzis op om binnen 48 uur een ontslagvergunning aan te vragen bij het UWV onder toezegging van het betalen van een transitievergoeding van ruim 46 duizend euro bruto. Ook moet Menzis de proceskosten van de werknemer betalen.

Rechtbank Gelderland | ECLI:NL:RBGEL:2019:3440

Vond u dit artikel interessant? Mis niets en maak nu een gratis PW. profiel aan! De voordelen:

  • Gratis exclusieve content
  • Het laatste nieuws, actualiteiten en achtergronden
  • Need to know juridische informatie
  • Door gerenommeerde auteurs geschreven
  • Voor HR-professionals die meer willen weten

Profiel aanmaken >

Reageer op dit artikel