Thomas van Meenen: HR als bedrijfsgeweten

Nee, in de toekomst ben je als HR-medewerker niet langer de koning van het handboek, de expert in administratieve processen. Eerder speel je de rol van kritische vragensteller, het geweten van het bedrijf. Hoe zien die nieuwe taken er in de praktijk uit?

Thomas van Meenen: HR als bedrijfsgeweten

De onboardingsdag voor nieuwe medewerkers? Die was een groot succes. Kijk maar naar de uitkomst van het onderzoek: die nieuwe medewerkers waardeerden de dag met maar liefst een 7,8. Nee, hier moet je als bedrijf niets meer aan veranderen. Toch?

HR Bedrijfskunde

Misschien toch wel, vindt Thomas van Meenen, HR-director bij ASML en docent tijdens de zesdaagse collegereeks HR Bedrijfskunde. “Oké, gemiddeld scoor je een 7,8, maar wat is de variantie? Het zou zomaar kunnen dat sommige medewerkers een 10 geven, en andere een 5 of zelfs nog lager. Misschien dat die groep monteurs afhaakte toen de directeur begon met dat lange verhaal over strategie. Als dat inderdaad zo is, kun je die mensen de volgende keer beter iets anders bieden.”

Aannames

Het tekent Van Meenens visie: HR moet minder uitgaan van aannames, niet weglopen voor moeilijke vragen. “Ga altijd na of een theorie klopt. Wordt hij bevestigd door een reeks van wetenschappelijke onderzoeken, of is hij alleen gebaseerd op onderbuikgevoelens en aannames?”

Want die aannames ziet Van Meenen overal. “Neem het terrorisme. Is het aantal aanslagen de afgelopen jaren toegenomen? Ja, roept iedereen in koor – maar in de jaren 70 was het veel erger. En zou de financiële crisis zijn voorkomen als er bij de banken meer plaats was geweest voor vrouwen? Alweer, dat is wat iedereen aanneemt. Natuurlijk, een grotere puinhoop dan de mannen hadden die vrouwen er niet van kunnen maken. Maar of het geslacht werkelijk relevant is, dat is nooit wetenschappelijk aangetoond.”

Diezelfde aannames floreren volgens hem ook binnen de muren van bedrijven. “Hoe vaak hoor je niet dat 93% van de communicatie non-verbaal is? Terwijl dat overduidelijk onzin is, en ook nooit wetenschappelijk is onderbouwd. En hoe vaak klonk er 10 jaar geleden niet dat een open space zorgde voor meer samenwerking? Terwijl dat nooit hard was gemaakt, en het nu zelfs blijkt dat zo’n kantoortuin funest is voor de productiviteit. Het is de taak van HR om zulke kritische vragen wél te stellen. Op het juiste moment.”

Apple en Google

En dat is niet alles: HR moet ook weten wat het moet doen met de antwoorden. “Weet je wat ze bij Apple en Google hebben gedaan?”, vraagt Van Meenen. “Daar hebben ze onderzoek verricht naar de rol van leidinggevenden bij sollicitatieprocedures. En weet je wat daaruit kwam? Die rol was puur negatief: managers hebben de neiging om een kloon van zichzelf in te huren, en dan ook nog eentje die net iets minder goed is. Daarnaast prefereert bij leidinggevenden vaak snelheid boven kwaliteit. Dus hebben ze bij Google besloten om die leidinggevende niet meer bij die gesprekken te betrekken.”

Het is de taak van HR om zulke kritische vragen wél te stellen. Op het juiste moment”

Een goede maatregel - maar hoe pas je die toe in bijvoorbeeld een klein familiebedrijf? “Daar is de leidinggevende de directeur”, zegt Van Meenen. “En die houd je tijdens zo'n sollicitatiegesprek vast niet aan zijn bureau. Dus moet je in zo'n bedrijf komen tot een compromis: je kunt zo'n man bijvoorbeeld pas in de eindfase in het proces betrekken, als de eerste selectie al is gemaakt.”

Bedrijfsgeweten

Kritische vragen stellen dus en ook meedenken over nieuwe wetenschappelijke inzichten. Maar in de toekomst ziet Van Meenen voor HR nog een andere taak. “Als je kijkt hoe snel de techniek zich ontwikkelt, dat is echt schokkend. Nu beantwoord je als HR-medewerker nog vier keer in een week dezelfde vraag van leidinggevenden. Maar binnenkort zijn dat soort gesprekken gemakkelijk over te nemen door intelligente algoritmes. Die spuwen 24 uur per dag alle juiste antwoorden uit. En dus kun je niet langer de koning zijn van het handboek, of je specialiseren in administratieve processen. Je moet op zoek naar een ander bestaansrecht.”

Wat dat bestaansrecht is? Volgens Van Meenen vormt de toekomstige HR-medewerker het bedrijfsgeweten. “Want de techniek zorgt ook voor allerlei ethische dilemma's. Nu al zijn er lampen die het bureau van de medewerkers niet alleen verlichten, maar die ook metingen doen naar hun stressniveau. En er zijn logaritmes die een analyse kunnen maken van alle e-mails die de medewerkers versturen, en die de uitkomsten kunnen integreren in een medewerkersbetrokkenheidsonderzoek. Het is jouw taak als HR-professional om te controleren welke toepassingen vallen binnen de wet. Maar ook moet jij bepalen wat nog ethisch verantwoord is en wat niet. En dat vereist een nieuwe kijk op ons vak.”

Wil je meer weten over de nieuwe rollen van HR? Tijdens de PW collegereeks HR Bedrijfskunde verzorgt Thomas van Meenen het college ‘HR als strategisch businesspartner’.

Meer informatie over deze collegereeks.

Lees meer over

Peter Passenier

Peter Passenier

Journalist en schrijftrainer

AI-dilemma: wel of niet mee (laten) experimenteren?

AI-dilemma: wel of niet mee (laten) experimenteren?

Binnen de Rabobank adviseren onze collega's om ChatGPT niet te gebruiken voor werkgerelateerde doeleinden. Belemmeren we hiermee niet de ontwikkeling van onze medewerkers? Anne Doeser reflecteert op dit vraagstuk.

Podcast HR-Rechtspunt: mediation is toch niet zo vrijblijvend

Podcast HR-Rechtspunt: mediation is toch niet zo vrijblijvend

De werkgever die het advies van de bedrijfsarts om mediation in overweging te nemen naast zich neerlegt, wordt daarvoor door de rechter gestraft. Arbeidsrechtadvocaat Cindy Schroeten legt in de podcast uit hoe dat zit.

Steeds vaker delen organisaties hun personeelshandboek online,  ook voor employer branding en recruitment. Foto: Shutterstock

Personeelshandboek: van saai naar strategisch HR-instrument

Deze HR-professionals delen hun handboek bewust online, ook voor employer branding en recruitment. "Dit is geen operationeel maar een strategisch HR-instrument."

CSR: wacht niet op wettelijke verplichtingen voor duurzaamheid

CSR: wacht niet op wettelijke verplichtingen voor duurzaamheid

Ga aan de slag met de Corporate Social Responsibility (CSR). Het wordt namelijk steeds belangrijker, zowel voor opdrachtgevers en klanten als (potentiële) medewerkers, schrijft Hans van der Spek.

Eerste ronde SLIM-subsidie 2024 voor mkb beschikbaar in maart

Eerste ronde SLIM-subsidie 2024 voor mkb beschikbaar in maart

De eerste ronde aanvragen voor de SLIM-subsidie, voor mkb-ondernemers die werknemers willen bijscholen, is in maart geopend. Er is een fors hoger budget vrijgemaakt.

Bekijk hier PW. magazine #1 (februari 2024)

Bekijk hier PW. magazine #1 (februari 2024)

Lees in dit magazine over de CSRD-regels en de rapportage-eisen, de zorgplicht bij grensoverschrijdend gedrag en de regels omtrent een goed DE&I-beleid.

10 tips om werkplekleren te bevorderen

10 tips om werkplekleren te bevorderen

Hoe geef je werkplekleren het beste vorm in een organisatie? Onderzoeker Mirjam Baars deelt de 10 meest voorkomende manieren.

Zo pakt Royal FloraHolland de CSRD-rapportage aan

Zo pakt Royal FloraHolland de CSRD-rapportage aan

De sierteeltmarktplaats Royal FloraHolland heeft afgelopen jaar proefgedraaid met het rapporteren volgens de CSRD-richtlijnen. Waar liepen ze tegenaan? En wat kan HR van hen leren?