Zo kan maatwerk in scholing personeelstekort tegengaan

Nu er meer vacatures zijn dan werklozen, vragen veel werkgevers zich af hoe zij de juiste medewerkers kunnen vinden om het personeelstekort op te lossen. Veelal in de zorg en het onderwijs speelt dat probleem. Joris van Apeldoorn en Joni Waagmeester, Adviseurs Leren en Ontwikkelen bij LOI Zakelijk, denken mee in oplossingen. “Kijk vooral naar de mogelijkheden binnen de organisatie.”

Er kan bijvoorbeeld meer aandacht besteed worden aan het behoud van de kracht en de kennis die al in de organisatie aanwezig is door het opleiden en laten doorstromen van mensen.

Zeker in het onderwijs ziet Joris van Apeldoorn hier kansen. Als adviseur Leren en Ontwikkelen richt hij op de onderwijsmarkt. “Zo heeft LOI Zakelijk bijvoorbeeld prachtige opleidingstrajecten ontwikkeld voor mensen die al geruime tijd in het onderwijs werken, met name voor onderwijsassistenten, om ze door te laten groeien tot leraar. In 2028 zal er een tekort zijn van 10.000 fte! Het doorstromen van personeel kan bijdragen aan het oplossen van het lerarentekort. Zo zorg je dat je niet ook nog eens mensen kwijtraakt terwijl je al moeilijk mensen kunt aantrekken.”

Samenwerking in de regio

Joni heeft de zorg als aandachtsgebied en ziet dezelfde ontwikkeling: “Het binden van je personeel is heel belangrijk. Je bestaande medewerkers opleiden helpt, maar in de zorgsector is het budget om op te leiden vaak al een probleem.”

Je bestaande medewerkers opleiden helpt, maar in de zorgsector is het budget om op te leiden vaak al een probleem

Dan zijn er altijd nog andere oplossingen mogelijk, zoals meer samenwerken met andere zorginstellingen in de regio. “Het is dan niet zo erg als personeel bij je weggaat, want als je het regionaal oppakt kun je mensen vaak voor de zorg behouden. Bijvoorbeeld wanneer ze dichter bij huis willen gaan werken.”

Bovendien kun je ook nieuwe mensen aantrekken. Joni ziet in die regionale aanpak ook kansen voor kleinere zorginstellingen: “Hun medewerkers kunnen voor stages of begeleiding in een grotere organisatie in de regio terecht, zodat ze alsnog het complete vak kunnen leren en meemaken.”

Bied perspectief

Het bieden van perspectief is in elke branche essentieel voor het vasthouden van mensen. “Zorg dat mensen in het onderwijs kunnen doorgroeien en als bevoegd leraar voor de klas kunnen staan”, zegt Joris. “We horen geregeld verhalen dat er onderwijsassistenten als volwaardig leraar voor de klas staan, maar alleen nog niet het Pabo-getuigschrift hebben behaald. Ze doen het werk dus al, maar krijgen er niet de waardering voor die ze verdienen.”

Werkplekleren

Perspectief bieden door opleidingsmogelijkheden is stap één, zorgen voor een manier van leren die aansluit bij het werk is stap twee. En daarin is meer mogelijk dan veel organisaties denken.

“In de zorg wordt bijvoorbeeld ingezet op werkplekleren. Er is veel druk op de werkvloer, dus hebben werknemers ook minder ruimte of tijd voor opleidingen. Je moet als zorgprofessional al behoorlijk veel trainingen en cursussen volgen om bevoegd en bekwaam te blijven in je vak. Met werkplekleren kun je met en van elkaar leren. Mensen zijn zich er vaak niet van bewust dat je meer aan leren doet dan je denkt en dat er veel verschillende manieren van leren zijn. Denk aan digitale tools, coaching op de werkplek, intervisie en e-learnings. Dat moet je op de werkplek beter gaan benutten, zodat je meer ruimte overhoudt voor het opleiden en begeleiden van studenten.”

Je kunt ook gebruikmaken van digitale tools op de werkvloer, of apps die je kunt gebruiken als je iets niet weet

Zo kunnen sommige bekwaamheden ook op de werkplek worden getoetst in plaats van in een aparte omgeving als een skillslab. Het is voor een afdeling best ingewikkeld om dat te plannen, geeft Joni als voorbeeld. “Je kunt ook gebruikmaken van digitale tools op de werkvloer, of apps die je kunt gebruiken als je iets niet weet. De zorg besteedt daar al wel veel aandacht aan.” Het geeft ruimte en tijd en daar is behoefte aan: “Mbo- en hbo-verpleegkundigen, medisch ondersteunend personeel, gespecialiseerde verpleegkundigen: er is overal tekort aan. Hier kan opleiden dus écht het verschil maken.”

Begeleiding

Een bedreiging voor het doorstromen van personeel is het tekort aan begeleiders op de werkvloer, zegt Joni. “We zien landelijk door corona wel een toename van het aantal aanmeldingen voor de opleiding tot hbo-verpleegkundige. Maar op de begeleiding van studenten op de werkvloer kan het nog weleens stuklopen. Dit komt door de druk op de zorg en het tekort aan personeel, waardoor er bijvoorbeeld onvoldoende hbo-verpleegkundigen  beschikbaar zijn om studenten te begeleiden. Heb je niet voldoende begeleiding, dan kun je studenten niet toelaten vanwege de eisen die een opleiding stelt. met nieuwkomers in de zorg is dan lastiger te realiseren.”

In het onderwijs speelt dat ook op het gebied van stagebegeleiding, vult Joris aan. “Dat kost een deel van de capaciteit van het onderwijzend personeel. Bij LOI Zakelijk zien wij dit soort uitdagingen ook als kansen en denken wij constant mee in oplossingen, wat is er wel mogelijk en hoe kunnen wij daarbij helpen?”

Maximale flexibiliteit

Het bieden van een opleiding die aansluit bij de individuele achtergrond en kennisbehoefte van de medewerkers én maximale flexibiliteit biedt, is cruciaal, zegt Joris. “Maatwerk biedt hierin de oplossing. Maximale flexibiliteit in studeren en het gebruiken van de al aanwezige kennis om een erkend diploma te kunnen behalen, is heel belangrijk om efficiënt een bekwaamheid ergens in te kunnen behalen. Daarmee kun je beginnen op het niveau dat je al hebt.”

Daardoor kan je op een zo efficiënt mogelijke manier leren. Op een manier die zoveel mogelijk aansluit bij jouw achtergrond en ervaring. Dat biedt mogelijkheden voor verkorte trajecten. Daar profiteert de werkgever ook van.”

Dit artikel is tot stand gekomen in samenwerking met LOI.