Volgens Brenda Venema, directeur Onderwijsinnovatie bij NCOI, ligt de oplossing in het anders organiseren van leren en werken. De arbeidsmarkt verandert voortdurend. Nieuwe technologieën veranderen werkzaamheden, sommige taken verdwijnen en andere komen erbij.
Functieomschrijvingen kunnen die ontwikkelingen nauwelijks bijhouden. Venema: “Steeds meer werkgevers kijken daarom naar skills in plaats van uitsluitend naar functies en diploma’s. Maar als je weet welke vaardigheden je nodig hebt, ben je er nog niet. Je moet mensen ook de mogelijkheid bieden om die te ontwikkelen.”
Zolang we niet zichtbaar maken wat iemand op de werkvloer leert, benutten we maar een deel van dat talent”
Daarbij is het volgens Venema belangrijk om te beginnen met wat medewerkers al beheersen. Mensen ontwikkelen immers niet alleen kennis en vaardigheden tijdens een opleiding, maar juist ook door hun dagelijkse werkzaamheden. “Op de werkvloer wordt iedere dag geleerd. Maar zolang we niet zichtbaar maken wat iemand daar leert, benutten we maar een deel van dat talent.”
Van ervaring naar bewust bekwaam
Weten welke skills ontbreken, is één ding. Ervoor zorgen dat iemand ze ook daadwerkelijk beheerst, vraagt om een doordachte aanpak van leren en ontwikkelen. Dit licht Venema toe: “Een skill leer je niet alleen door erover te lezen of naar een uitleg te luisteren. Je moet ermee oefenen, ervaring opdoen, terugkijken op wat je hebt gedaan en het opnieuw proberen. Een opleiding of training helpt je begrijpen waarom iets werkt en hoe het beter kan. Zo ontwikkel je je van ervaring naar bewust bekwaam. Van alleen kennen naar iets ook kunnen.”
Een skill leer je niet alleen door erover te lezen of naar een uitleg te luisteren”
Volgens Venema ligt er daarom een belangrijke kans in het verbinden van leren en werken. In de eigen werkomgeving komen medewerkers dagelijks situaties tegen waarin ze nieuwe kennis kunnen inzetten in hun dagelijkse werk en vaardigheden verder kunnen ontwikkelen. Ook OECD-onderzoek uit 2026 benadrukt het belang van informeel leren op de werkvloer en de relatie met productiviteit. “Als mensen nieuwe kennis direct toepassen, heeft hun ontwikkeling meteen betekenis. Niet alleen voor henzelf, maar ook voor de werkgever. Je ontwikkelt mensen én helpt hen beter te worden in hun werk”, vertelt Venema.

Leren zonder het werk te verlaten
NCOI brengt deze visie onder meer in de praktijk met de studiemethode OphetWerk®. Een voorbeeld is de samenwerking met Defensie, waar medewerkers een mbo-opleiding kunnen volgen waarbij hun dagelijkse werkzaamheden de leeromgeving vormen. Daarbij wordt rekening gehouden met wat iemand vanuit eerdere opleidingen en werkervaring al beheerst.
Wat nog ontwikkeld moet worden, leert de medewerker onder begeleiding in de eigen beroepspraktijk. “Medewerkers hoeven hiervoor geen afzonderlijke lesdagen te volgen of traditioneel huiswerk te maken. De leeractiviteiten worden geïntegreerd in het werk. Dat maakt het aantrekkelijk voor medewerkers en werkgevers, zeker wanneer personeel schaars is.”
Meer instroommogelijkheden
Dat betekent niet dat leren vanzelf gaat. Begeleiding, oefening en gerichte feedback blijven een essentieel onderdeel van de opleiding. Deze manier van ontwikkelen biedt bovendien kansen voor het aantrekken van nieuwe medewerkers. Niet iedere kandidaat beschikt immers over alle kwalificaties die een werkgever vraagt.
Als je alleen zoekt naar mensen die alles al kunnen, beperk je de mogelijkheden”
“Vanuit onze contacten met grote uitzendorganisaties zien we dat zij niet altijd volledig gekwalificeerd personeel kunnen leveren. Een interessante ontwikkeling is dat zij steeds vaker selecteren op aanwezige skills en ontwikkelpotentieel. Vervolgens bieden ze werkgevers arbeidscapaciteit aan in combinatie met een opleiding.”
Daarmee ontstaat ruimte voor kandidaten uit andere beroepen die relevante vaardigheden meebrengen, maar nog aanvullende scholing nodig hebben. “Als je alleen zoekt naar mensen die alles al kunnen, beperk je de mogelijkheden. Door anders naar talent te kijken en mensen tijdens het werk gericht op te leiden, kun je de instroom vergroten.”
Begin klein, maar denk vooruit
De mogelijkheden van Skills Based Organiseren (SBO) sluiten aan bij de koers die de overheid deze zomer in de beleidsbrieven over Leven Lang Ontwikkelen en de Talentstrategie heeft
geschetst. Daarin staan het benutten van bestaand talent, gerichte om- en bijscholing en het versterken van de arbeidsproductiviteit centraal.
Skills Based Organiseren vraagt uiteindelijk om een andere manier van opleiden”
Maar werkgevers hoeven volgens Venema niet te wachten op nieuwe maatregelen of een volledig uitgewerkt skillsmodel. “Ik zie organisaties die eerst hun hele functiehuis willen ombouwen en voor iedere functie alle benodigde skills willen vastleggen. Dat kan een gerichte aanpak zijn. Maar neem hier niet te veel tijd voor, want tegen de tijd dat je klaar bent, is het werk misschien alweer veranderd. Begin liever bij één concrete ontwikkelvraag.”
Meer dan een nieuw model
Dat kan een medewerker zijn die met nieuwe technologie moet leren werken of iemand die zich voorbereidt op een andere rol. De oplossing hoeft niet altijd een volledige opleiding te zijn. Soms volstaat een korte training, terwijl in andere situaties een vakopleiding of erkend mbo- of hbo-diploma nodig is. Met modulair onderwijs kunnen werkgevers gericht opleiden en, waar mogelijk, onderdelen later combineren tot een groter opleidingstraject.
“Skills Based Organiseren (SBO) vraagt uiteindelijk om een andere manier van opleiden. Kijk wat mensen al kunnen, bepaal wat ze nog nodig hebben en organiseer het leren zo dicht mogelijk bij hun werk. Dan wordt skillsgericht werken meer dan een nieuw model. Het helpt mensen om zich daadwerkelijk een leven lang te ontwikkelen.”
Dit artikel is gesponsord door NCOI.












