Werkgevers staan met de ramadan soms voor een uitdaging. Ze willen de beste ondersteuning bieden aan medewerkers die eraan deelnemen. Bij de Schiphol Group hebben ze inmiddels enkele jaren ervaring met dit onderwerp.

"We geloven bij de Schiphol Group sterk in het bieden van een werkomgeving waarin iedereen zichzelf kan zijn en waar diversiteit wordt omarmd. Daarom is het voor ons essentieel om medewerkers te ondersteunen tijdens de ramadan", aldus Sadek.

Engberts vult aan: "Bij Schiphol vinden we het belangrijk dat iedereen zichzelf kan zijn. We geloven dat dit het beste is voor onze medewerkers en onze organisatie. Daarom is het voor ons van groot belang dat medewerkers worden ondersteund bij de (religieuze) momenten die voor hen van belang zijn, zoals de ramadan of Keti Koti."

Vaker pauze nemen

Een belangrijk aspect van de ramadan is het vasten. Dit kan uitdagingen met zich meebrengen voor medewerkers, zowel op fysiek als op praktisch niveau. Sadek: "Zo hebben we verschillende initiatieven gelanceerd om onze medewerkers hierin te ondersteunen. We bieden medewerkers de ruimte om wat vaker pauze te nemen en om te bidden."

"Daarnaast heeft iedere medewerker 2 dagen aan diversiteitsuren. Deze uren zijn vrij inzetbaar en zijn bijvoorbeeld te gebruiken voor Eid-el-Fitr (suikerfeest) of Divali (het lichtjesfestival in het hindoeïsme)", zegt Engberts.

Extra vrije dagen

"Vaak houden collega's onderling rekening met elkaars behoeften tijdens het roosteren. Dat is mooi om te zien. Op Schiphol is een gebedsruimte aanwezig waar medewerkers gebruik van kunnen maken. Daarnaast bieden wij 'diversiteitsdagen' aan, waarop medewerkers extra vrije dagen kunnen opnemen voor niet-christelijke feestdagen."

Begrip en bewustwording

Wanneer en welke werknemers moet je als HR ondersteunen? Sadek vertelt: "Medewerkers melden zich soms, maar meestal gebeurt dat niet. Het is de taak van leidinggevenden om te signaleren wie hulp nodig heeft. We informeren en trainen leidinggevenden op verschillende manieren."

Zo heeft Schiphol het afgelopen jaar zo'n 800 medewerkers die bij de 'infrastructure' afdeling werken, getraind over DE&I en de manier waarop zij het gesprek met elkaar kunnen aangaan. "Je merkt dat collega's het soms spannend vinden om iets te zeggen wat raakt aan DE&I, omdat ze vaak bang zijn iets verkeerds te zeggen", aldus Engberts. "We proberen medewerkers mee te geven dat de intentie het belangrijkst is. Als je daar open en eerlijk met elkaar over kunt zijn, ontstaan er hele mooie, waardevolle gesprekken, waarbij iedereen zichzelf kan zijn."

Begrip creëren

Een ander belangrijk aspect van ondersteuning, is begrip van en voor elkaars tradities. Zo organiseert Schiphol al een aantal jaar de iftar, de maaltijd die tijdens de ramadan na zonsondergang wordt genuttigd. Veel collega’s zijn hierbij aanwezig, inclusief de directie en leden van de raad van commissarissen.

Ayyoub Moadine, Authority Officer en al jaren betrokken bij de organisatie van de iftar bij Royal Schiphol Group: "De iftar is voor ons meer dan alleen het gezamenlijk verbreken van het vasten. Het is vooral een moment van ontmoeting en verbinding. Collega’s met verschillende achtergronden komen samen, gaan met elkaar in gesprek en leren elkaars tradities beter begrijpen. Juist in een organisatie zo divers als Schiphol draagt dat bij aan onderling begrip en een inclusieve werkomgeving."

Het is vooral een moment van ontmoeting en verbinding”

De belangstelling is ook dit jaar groot: alle plekken waren snel gevuld. "Wat mooi is om te zien, is dat de interesse breed is, zowel van collega’s die zelf meedoen aan de ramadan als van collega’s die meer willen leren over wat deze periode betekent. Dat laat zien dat er oprechte nieuwsgierigheid en betrokkenheid is."

Wat de organisatie uit eerdere edities terugkreeg, is dat de sfeer open en laagdrempelig is. "De gesprekskaartjes op tafel werkten goed als ijsbreker en zorgden voor waardevolle dialogen. Collega’s geven terug dat ze het prettig vinden dat er ruimte is om vragen te stellen en ervaringen te delen. Dat soort gesprekken versterkt uiteindelijk ook de samenwerking op de werkvloer."

Keti Koti

Naast de iftar, staat Schiphol ook al jaren stil bij Keti Koti. Op die dag wordt stilgestaan bij de afschaffing van de slavernij in de voormalige Nederlandse koloniën Suriname en de Nederlandse Antillen. "Als Schiphol vinden we het belangrijk om stil te staan bij de belangrijke momenten van verschillende culturen", aldus Peggy van Bochove, Senior HR Business Partner en Member Diversity, Equity & Inclusion Board. "Enerzijds om kennis te maken met de belevingswereld en cultuur van je collega en anderzijds om Surinaamse en Antilliaanse collega’s zich ook welkom te laten voelen binnen Schiphol."

Rol van HR

Cissy van Zijderveld is HR Business Partner bij de Schiphol Group. Volgens haar ligt de belangrijkste rol van HR in het verspreiden van informatie onder zowel leidinggevenden als medewerkers. "Daar is de FAQ een belangrijk voorbeeld van. Binnen de Schiphol Group pakken leidinggevenden 'eerstelijns HR-taken' op.

In eerste instantie is de leidinggevende dus ook het aanspreekpunt als een medewerker ondersteuning nodig heeft tijdens de ramadan. Maar mocht de werknemer het, om wat voor reden dan ook, spannend vinden om naar de leidinggevende te stappen, dan is HR er natuurlijk ook. HR kan ervoor zorgen dat de leidinggevenden getraind zijn op het onderwerp en in staat zijn om een gesprek aan te gaan", aldus Van Zijderveld. 

HR als katalysator

"Je kunt een heel uitgedacht HR-beleid hebben op dit onderwerp, maar als je leidinggevenden er geen gehoor aan geven, dan ben je nergens. Ik zie HR als de katalysator. Wij leveren wat nodig is om in beweging te komen; het bedrijf zorgt er vervolgens zelf voor dat die beweging behouden blijft."

Engberts is van mening dat in de ideale wereld HR helemaal geen rol moet spelen binnen dit thema. "We willen dat inclusie en gelijkwaardigheid binnen Schiphol Group een vanzelfsprekendheid zijn. Het moet normaal zijn dat een collega bijvoorbeeld meedoet aan de ramadan of stilstaat bij een dag als Keti Koti. Binnen onze organisatie is de diversiteit aan culturen groot. Dat is iets om trots op te zijn en te koesteren."

We willen dat inclusie en gelijkwaardigheid binnen Schiphol Group een vanzelfsprekendheid zijn ”

Intentie staat centraal

Schiphol stimuleert collega's om te vragen wat de ander nodig heeft en om zonder oordeel te luisteren. "Intentie staat daarbij centraal", aldus Engberts. "Het hoeft allemaal niet zo spannend te zijn. Ga met elkaar in gesprek, sta voor elkaar open en heb respect voor de behoeften van de ander."