De Nederlandse Arbeidsinspectie: wat kun je verwachten?

Vanaf dit jaar draagt de arbeidsinspectie in Nederland weer de naam waaronder ze bij de meeste mensen ook bekend staat, namelijk Nederlandse Arbeidsinspectie. Wat doet deze overheidsdienst precies en wat betekent het als inspecteurs bij jouw organisatie langs komen?

De Nederlandse Arbeidsinspectie: wat kun je verwachten?

Hiervoor heette de Arbeidsinspectie Inspectie SZW. Deze naam bestond sinds 1 januari 2012 en was ontstaan na een samenvoeging van de Arbeidsinspectie, de Inspectie Werk en Inkomen en de Sociale Inlichtingen- en Opsporingsdienst. Redenen voor de naamsverandering waren onder meer de komst van de Europese toezichthouder, European Labour Authority (ELA) en het feit dat werkgevers en werknemers de naam Arbeidsinspectie in de praktijk meer vonden zeggen. De officiële afkorting is nu NLA op basis van de Engels naam ‘Netherlands Labour Authority’ (NLA).

Controle op werkgevers en werknemers

De Nederlandse Arbeidsinspectie controleert of werkgevers en werknemers geen wetten, besluiten en regelingen overtreden op het terrein van werk, zoals bijvoorbeeld de Wet minimumloon, de Arbowet en de Arbeidstijdenwet.

Verder richt de Nederlandse Arbeidsinspectie zich op het bevorderen van veilige en gezonde arbeidsomstandigheden en het aanhouden van werk- en rusttijden voor werknemers. Ook beperkt de inspectie de risico’s voor werknemers en de omgeving van bedrijven die werken met grote hoeveelheden gevaarlijke stoffen. Daarnaast signaleert ze ontwikkelingen en risico’s op het werkterrein van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) en meldt deze aan belanghebbenden.

Arbeidsmarktfraude

De inspectie moet zaken als illegale arbeid, ontduiking van het minimumloon, arbeidsuitbuiting, malafide arbeidsbemiddeling en andere manieren van arbeidsmarktfraude voorkomen. De inspectie houdt onder meer toezicht op de naleving van de Wet arbeid vreemdelingen. Hierbij kan ze een boete opleggen aan de werkgever die een (vaak illegale) vreemdeling arbeid laat verrichten zonder dat hij voor hem een tewerkstellingsvergunning heeft.

Inspectie zonder afspraak

De Nederlandse Arbeidsinspectie heeft de bevoegdheid om inspecties uit te voeren zonder dat ze van tevoren afspraken maakt met het te bezoeken bedrijf.

Ook heeft de inspectie geen toestemming van de werkgever nodig om het bedrijf binnen te gaan”

Ook heeft de inspectie geen toestemming van de werkgever nodig om het bedrijf binnen te gaan. De inspecteur moet kunnen waarnemen of er in de dagelijkse praktijk van het bedrijf eerlijk, gezond en veilig wordt gewerkt. Zonder overtredingen handelt de inspectie een onaangekondigd bezoek zo snel mogelijk af.

Als je bedrijf of instelling een ondernemingsraad (OR) of personeelsvertegenwoordiging (PVT) heeft, dan kan de inspecteur bij aankomst de OR of PVT meteen (laten) inlichten over het bezoek en vragen of deze hem of haar wil begeleiden tijdens de inspectie.

Niet altijd onverwacht

Soms moet de werkgever bepaalde voorbereidingen treffen om te zorgen dat de inspectie soepel verloopt. De inspectie duurt dan langer vanwege een specifiek te onderzoeken risico of er moeten specifieke deskundigen bij de inspectie aanwezig zijn.

De Nederlandse Arbeidsinspectie kan dan wel vooraf een afspraak maken. Ook worden projectmatige inspecties van tevoren bekendgemaakt via onder andere persberichten en artikelen in vakbladen. Ze zijn dan dus niet helemaal onverwacht.

Proces-verbaal

De inspecteurs van de Nederlandse Arbeidsinspectie zijn vaak ook buitengewoon opsporingsambtenaar. Dat betekent dat ze voor een aantal strafbare feiten ook proces-verbaal kunnen opmaken. De opsporing wordt aangestuurd door het Openbaar Ministerie.

Handhaving en sancties

Voor werkgevers of werknemers die de arbeidsregels overtreden, handhaaft de Nederlandse Arbeidsinspectie met hulp van een mix van instrumenten zoals waarschuwingen, boetes en stilleggingen. De inspectie kan een boete opleggen als een inspecteur heeft vastgesteld dat bepaalde wettelijke voorschriften zijn overtreden. De boeteoplegger van de inspectie beoordeelt of er inderdaad sprake is van beboetbaar gedrag. Zo ja, dan volgt een boetebeschikking.

Boetebedragen

Voor overtredingen zijn er zeven categorieën normbedragen tussen de 340 en 13.500 euro. Daarnaast geldt een boetenormbedrag van 50.000 euro wanneer een werkgever een arbeidsongeval niet meteen meldt en de toezichthouder geen onderzoek meer kan doen.

Ook werknemers kunnen een boete krijgen als zij zich niet aan de voor hen geldende regels houden”

Voor overtredingen van bedrijfsartsen of andere deskundige personen hanteert de arbeidsinspectie een van de eerste drie normbedragen tussen 340 en 1500 euro. Ook werknemers kunnen een boete krijgen als zij zich niet aan de voor hen geldende regels van de Arbowet of de Wet arbeid vreemdelingen houden.

Stillegging

Een stillegging betekent dat de inspecteur de gehele bedrijfsvoering, een onderdeel van de bedrijfsvoering of bepaalde werkzaamheden onmiddellijk stillegt als hij of zij ernstig gevaar voor de veiligheid of gezondheid van personen waarneemt. Hierbij legt de arbeidsinspectie ook een boete op.

Gezonde bedrijfsvoering

Een belangrijk uitgangspunt van de Nederlandse Arbeidsinspectie is dat burgers, bedrijven en instanties zelf verantwoordelijk zijn voor de naleving van wet- en regelgeving wat veilig, eerlijk en gezond werken betreft. Zorg daarom voor een ‘gezonde’ bedrijfsvoering met onder andere een goed arbobeleid, een veilige werkvloer en voldoende aandacht voor de werktijden van je werknemers. Zo voorkom je dat een bezoek van de inspectie tot waarschuwingen of zelfs boetes leidt.

Meer weten over arbeidsvoorwaarden?
Download dan het e-book Wegwijs in Arbeidsvoorwaarden.

Dit artikel is tot stand gekomen in samenwerking metCentraal Beheer.

Zo gebruik je de vrije ruimte van de werkkostenregeling (WKR) goed

Zo gebruik je de vrije ruimte van de werkkostenregeling (WKR) goed

Vanuit de vrije ruimte van de WKR kun je zaken onbelast aan werknemers vergoeden, verstrekken of ter beschikking stellen. Door deze goed te benutten voorkom je een hoge eindheffing. En zo kun je goedkoper extra's aanbieden. Hoe werkt dit?

Lagere startleeftijd voor pensioenregeling: dit betekent het voor HR

Lagere startleeftijd voor pensioenregeling: dit betekent het voor HR

Als werkgever moet je uiterlijk op 1 januari 2028 je pensioenregeling hebben aangepast aan de Wet toekomst pensioenen (Wtp). Waar je nu al mee te maken krijgt, is de lagere toetredingsleeftijd voor pensioenopbouw. Wat betekent dit voor HR en wat...

Zo rapporteer je de CO2-uitstoot van werknemers

Zo rapporteer je de CO2-uitstoot van werknemers

Per 1 juli 2024 moeten werkgevers met 100 of meer werknemers de CO2-uitstoot van alle werkgerelateerde kilometers van hun werknemers aan de overheid rapporteren. Hoe pak je dit aan?

Zo leer je een taal bij Regina Coeli: maatwerk, aandacht en focus

Zo leer je een taal bij Regina Coeli: maatwerk, aandacht en focus

Wie kent ze niet, de 'nonnen van Vught', befaamd om hun taalonderwijs? Maar waarom zou je je medewerkers hier naartoe sturen? "Nederlanders overschatten vaak hun Engelse taalvaardigheid." En dat levert dus op de werkvloer misverstanden op. Over het...

De regelingen voor de zorg voor kinderen: de wijzigingen op een rij

De regelingen voor de zorg voor kinderen: de wijzigingen op een rij

Dit jaar krijgen ouders hogere vergoedingen voor hun kosten bij de zorg voor hun kinderen. Het gaat hier om de kinderopvangtoeslag, kinderbijslag en het kindgebonden budget. Wat houden de verhogingen in? En wat moet HR weten? Een overzicht.

Foto: Artem Podrez | Pexels

Kinderopvangtoeslag 2023: dit moet je als werkgever weten

Werkende ouders kunnen dit jaar gemakkelijker aanspraak maken op kinderopvangtoeslag. Waar zijn je werknemers met jonge kinderen op dit moment aan toe?

Foto: Alexandr Ivanova | Pixabay

Zo maak je je personeelsbestand divers

Streef je naar een organisatie met meer kleur? Dan worstel je wellicht met enkele vragen. Bijvoorbeeld: hoe overtuig je kandidaten dat ze echt welkom zijn? Technisch consultancybedrijf de Fitch Group heeft hier ervaring mee.

Overname? Dit is wat er geldt voor uitzendkrachten

Overname? Dit is wat er geldt voor uitzendkrachten

Bij een overgang van onderneming, wat er geldt er dan voor uitzendkrachten? Gaan zij ook mee over?