Brexit: de gevolgen voor werknemers en werkgevers

Dat het Verenigd Koninkrijk (VK) vanaf dit jaar niet meer bij de Europese Unie (EU) hoort, heeft ook gevolgen voor HR. De regels zijn immers veranderd voor Nederlanders die in het VK werken en wonen en voor Britten die in Nederland werken en wonen. Wat houdt het precies in?

Nederlanders die voor 2021 in het VK woonden, mogen daar ook in 2021 blijven wonen en werken. Ze moeten dan wel een verblijfsvergunning hebben of deze aanvragen. Dat kan tot en met 30 juni 2021 op de website van de Britse overheid (pre-settled status of een settled status). Voor werknemers die in 2021 naar het VK komen, gelden er nieuwe regels.

Puntensysteem in het VK

Voor inwoners van de EU die vanaf 2021 in het VK werken, hanteert het VK een puntensysteem om te bepalen of ze mogen wonen en werken in het land. Ze moeten daarvoor een minimum aantal punten hebben. Zo krijgen ze punten als ze werk hebben met een bepaald (minimum)salaris. En er staan ook punten tegenover een voldoende beheersing van de Engelse taal.

Verblijfsvergunning in Nederland

Britten moeten sinds 1 januari 2021 een geldige verblijfs- of werkvergunning hebben om in Nederland te wonen en/of werken. Britse werknemers die al in Nederland woonden en/of werkten voor 31 december 2020 moeten een verblijfsvergunning hebben of aanvragen voor 1 oktober 2021. Een werkvergunning is niet nodig. Als de werknemer hier op het moment van aanvraag korter dan vijf jaar woont, moet hij (of zij) een verblijfsdocument voor bepaalde tijd aanvragen. Woont de werknemer langer dan vijf jaar achter elkaar in Nederland dan kan hij een verblijfsdocument voor duurzaam verblijf aanvragen.

Britse werknemers vanaf 2021

Werknemers uit het VK die vanaf 1 januari 2021 naar Nederland komen, hebben een tewerkstellingsvergunning (TWS) of gecombineerde vergunning voor verblijf en arbeid (GVVA) nodig.

Dit geldt ook voor uit het VK gedetacheerde werknemers die al voor 2021 in Nederland werkten en na 2021 in Nederland gedetacheerde Britten. Bij een verblijf tot maximaal 90 dagen kun je een TWV aanvragen bij het UWV voor de Britse medewerker. Je kunt een GVVA aanvragen bij de IND bij een verblijf van de werknemer van langer dan 90 dagen.

Detachering naar het VK

Bij detachering naar het VK blijft een Nederlandse A1-verklaring gelden als de detachering uiterlijk 31 december 2020 was gestart en na deze datum bleef doorlopen. Een A1-verklaring is een bewijs dat je werknemer in Nederland verzekerd blijft voor de sociale verzekeringen. Ook bij detachering naar het VK na 1 januari 2021 is nog steeds een A1-verklaring nodig. Bij werken in het VK zonder A1-verklaring kan de werknemer een boete krijgen van de arbeidsinspectie in het VK. Wel heeft een vanaf 1 januari 2021 in het VK gedetacheerde werknemer alleen recht om daar te werken als hij of zij voldoet aan door het VK gestelde voorwaarden. Dit recht is dus niet gebaseerd op de A1-verklaring.

Visum voor in het VK gedetacheerden

De VK-voorwaarden houden in dat een gedetacheerde werknemer die korter dan zes maanden in het VK werkt, geen visum of werkvergunning nodig heeft als hij werk gaat doen dat staat op een lijst van door het VK toegestane activiteiten. Staat het niet in de lijst dan is eventueel een beroep mogelijk op een Brits visum voor de korte termijn. Bij een detachering die langer duurt dan zes maanden kan de Nederlandse werknemer met het Britse puntensysteem bekijken of hij in aanmerking komt voor een ‘skilled worker visum’. Is dat niet het geval dan kan hij nog naar de mogelijkheden voor overige visa kijken.

Socialezekerheidsrechten

Op basis van het Brexit-akkoord zijn de meeste socialezekerheidsrechten bij verschillende grensoverschrijdende situaties tussen de Europese Unie (EU) en het VK behouden. De hoofdregel is dat werknemers sociaal verzekerd zijn in het land waar ze de activiteiten verrichten, tenzij anders bepaald is in de Brexitdeal. Een medewerker die door zijn werkgever wordt uitgezonden (bijvoorbeeld bij detachering) kan maximaal 24 maanden sociaal verzekerd blijven in het land van herkomst.

Gezondheidszorg

Britse burgers die voor 1 januari 2021 in Nederland woonden of werkten en toegang hadden tot de Nederlandse gezondheidszorg, hebben die toegang ook na 2020. Voor de Britten die in 2021 in Nederland komen wonen of werken, gelden er nieuwe regels. Ze moeten bij een rechtmatig verblijf hier een zorgverzekering afsluiten. Nederlanders die al voor 2021 in het VK werkten, houden hun bestaande recht op toegang tot de zorg in het VK. Voor Nederlanders die na 1 januari 202 in het VK zijn gaan werken of wonen blijft recht op medische behandeling gelden. Dat is alleen minder uitgebreid dan voor 2021. Nederlandse werknemers die tijdelijk naar het VK gaan, kunnen daar indien nodig aanspraak maken op spoedeisende en noodzakelijke gezondheidszorg.

Loonbelasting

Werknemers uit het VK die al op of voor 31 december 2020 in Nederland werkten, blijven onder het EU-recht vallen. Ze houden bijvoorbeeld het recht op het belastingdeel van de arbeidskorting. Werknemers uit het VK die in 2021 voor het eerst in Nederland komen werken of die hier gedetacheerd zijn, hebben geen recht op dat belastingdeel.

Grensarbeiders uit het VK

Britten zijn grensarbeider als ze niet in Nederland wonen, maar er wel werken als werknemer of als in Nederland gevestigde zelfstandige. Britse grensarbeiders kunnen ook na de Brexit in Nederland werken. Dat is het geval als ze voor 31 december 2020 al als grensarbeider in Nederland werkten en in het VK of een ander EU-land woonden. Daarnaast moet het gaan om werkzaamheden die worden uitgeoefend in het kader van het vrij verkeer van werknemers of van vestiging (voor zelfstandigen). Ze moeten wel een document ‘Grensarbeider’ aanvragen.

Derdelanders

Voor degenen die na 31 december 2020 als Brits grensarbeider in Nederland gaan werken, gelden andere regels. Op hen zijn de nationale regels voor personen buiten de EU (derdelanders) van toepassing. Afhankelijk van hun functie en de duur van de werkzaamheden, moet de Nederlandse werkgever een TWV voor hen aanvragen.

Paspoort

Let erop dat Nederlanders, inclusief Nederlandse werknemers, vanaf 1 oktober 2021 alleen nog met een paspoort naar het VK kunnen reizen. Een identiteitskaart (ID-kaart) is daar dan niet meer geldig. Degenen die op of voor 31 december 2020 in het VK woonden, kunnen nog wel tot en met eind 2025 hun ID-kaart gebruiken.

Meer weten over arbeidsvoorwaarden?
Download dan het e-book Wegwijs in Arbeidsvoorwaarden.

Dit artikel is tot stand gekomen in samenwerking met Centraal Beheer