Gezondheidsmanagement dat aansluit bij wat medewerkers willen, is het makkelijkst te implementeren en is het meest effectief en duurzaam. Maar wat willen medewerkers? Hierover weten wij steeds meer. In de persoonlijkheidspsychologie is de ‘zelfdeterminatietheorie’ (ZDT) uit 2000 een belangrijke theorie om te begrijpen wat mensen drijft.
De ZDT stelt dat mensen zichzelf goed willen voelen en zich willen ontwikkelen. De lichten voor gezondheidsmanagement staan dus op groen. De vraag is hoe je medewerkers het best kunt ondersteunen en stimuleren. Hierbij kun je inzichten benutten uit de psychologie: de al genoemde zelfdeterminatietheorie. Een psycholoog die in lijn hiermee dacht en werkte, is de humanist Carl Rogers. Hij constateerde dat elk mens wil ‘groeien’ en noemde dit de ‘actualisatietendens’. De beste voedingsbodem hiervoor is volgens hem: onvoorwaardelijke waardering, empathie en congruentie.
Waardering
De waardering betekent dat medewerkers worden gerespecteerd om wie ze zijn en dat de gewenste ontwikkeling in nauwe afstemming met henzelf plaatsvindt, ook zoveel mogelijk in lijn met wat zij zelf willen. Deze ‘positieve interventies’ zijn bij gezondheidsmanagement ‘de kortste weg’, aldus de American Journal of Health Promotion.
Empathie en congruentie
De empathie van Rogers houdt bijvoorbeeld in dat je medewerkers stimuleert met (positieve) vragen. Bijvoorbeeld: in hoeverre willen zij dat de organisatie hen helpt om gezond te blijven? Welke rol wensen zij? Uit onderzoek onder werkenden blijkt dat 83% van de werkenden het ok vindt als hun werkgever hen helpt om gezond te blijven. Nog eens 7% zegt dat hun werkgever hen hierbij ‘misschien’ mag helpen. Dat is dus heel veel. Een grote kans!
Congruentie betekent in een werksituatie dat u als manager zelf ook doet wat u tegen medewerkers zegt, oprecht bent en hen stimuleert op hun persoonlijke groeipad.
Wat zijn blue zones?
Een positief perspectief werkt dus veel beter dan iets moeten of iets niet meer mogen, zo blijkt de laatste inzichten over gedragsverandering. Daarom zijn wij uitgekomen bij de ‘blue zones’. Hierop hebben wij een aanpak gebaseerd die aanspreekt, medewerkers in staat stelt hun eigen keuzes te maken en die intrinsieke motivatie en zelfregie stimuleert.
Het concept blue zone maakt het mogelijk om per medewerker naar hun gezondheid te kijken. Blue zones zijn gebieden op aarde waar mensen langer, gelukkiger én gezonder leven. Deze liggen vaak aan zee. Daar komt ook de naam vandaan. Maar belangrijker is de levenswijze van deze mensen. De blue zones zijn: Okinawa (Japan), Loma Linda (Californië), Nicoya (Costa Rica), Ikaria (Griekenland) en Sardinië (Italië).
Negen kenmerken van blue zones
Uitgezocht is wat deze gebieden tot ‘blue zones’ maakt. Wat blijkt, is dat er negen ‘determinanten’ zijn die deze gebieden gemeenschappelijk hebben. Drie ervan hebben te maken met voeding.
De kenmerken van een blue zone zijn:
- Regelmatig bewegen
- Een doel of passie hebben
- Af en toe terugschakelen
- Je maximaal 80% vol eten
- Plantaardig voedsel eten
- In een gezonde omgeving verblijven
- Wees spiritueel
- Met familie en vrienden zijn
Zelfsturing bevorderen
Het concept blue zone is een leuke, passende manier om een impuls te geven aan gezondheidsmanagement. Bovendien kan iedere medewerker er wat anders uithalen. Dit bevordert zelfsturing.
Het concept blue zones leent zich bij uitstek om aandacht te besteden aan allerlei onderwerpen, zoals voeding, beweging, ontspanning en zingeving. Organiseer bijvoorbeeld eens een week in het bedrijfsrestaurant waarin je allerlei gerechten uit de blue zones serveert. Denk aan tuinbonen, sojabonen en linzen. Vlees eten mensen in de blue zones weinig, vis staat wel vaak op het menu.
Wilt u meer tips hoe u van uw organisatie een Blue Zone maakt? Download de whitepaper.
Dit artikel is gesponsord door VGZ.
